عبدالرحمن شرفکندی ( هژار ) چاپ

نویسنده ، محقق ، مترجم و شاعر نامدار ، استاد عبدالرحمن شرفکندی مشهور و متخلص به هژار به سال 1339 هـ . ق مطابق با 1300 هـ . ش در شهر مهاباد دیده به جهان گشود . پدرش مشهور به ملامحمدپور ، مردی روحانی و متدین بود که از راه کسب و کار امرار معاش می کرد و زندگی ساده و فقیرانه ای داشت . عبدالرحمن دوساله بود که دامان محبت مادرش را از دست داد و از همان کودکی سختی و تلخی زندگی را تجربه کرد . با شروع پنج سالگی نزد پدرش الفبا و قرائت قرآن را آغاز کرد و سپس مدتی به مکتبخانه رفت و از آنجا رهسپار خانقاه شیخ برهان شد و پس از فرا گرفتن مقدمات ، به روستاهای اطراف عزیمت کرد و کلاس درس تنی چند از مدرسین علوم اسلامی آن زمان حاضر شد . او در سن هفده سالگی بار مسئولیت مراقبت از خواهران و برادران صغیرش را بردوش نهاد . هژار ناچار درس و تحصیل را بعد از مرگ پدر ، رها کرد و به کسب و کار روی آورد . و به دلیل تحصیل برادران با همه مشکلات شهر نشینی ، به مهاباد نقل کرد . نیاز به امکانات بیشتر موجب شد که کسب و کارش را رونق بیشتری دهد . هنگام برداشت محصول ، از کشاورزان بوکان و روستاهای اطراف گندم و ... می خرید و به تبریز می برد و می فروخت . همچنین گاو و گوسفند معامله می کرد و به کار کشاورزیش هم می رسید .ناگفته نماند که با همه گرفتاریها، علاقه شدید عبدالرحمن جوان به زبان و ادبیات کردی چنان بود که تا سالها بسیاری از دواوین شعرای مرد زبان را خوانده بود و بیشتر آنها را از حفظ داشت . او تخلص هژار به معنی بینوا و درویش را برای خود برگزید و با خود عهد کرد که هیچگاه به خاطر مال و مقام ، دست به قلم نبرد . اشعار دل انگیز هژار به زودی به دلها راه یافت و ورد زبان خاص و عام شد. و نخستین دیوان اشعارش که ئاله کوک نام داشت چاپ و منتشر گردید و به زبان آذری نیز ترجمه وانتشار یافت . هژار به دلیل مسائل سیاسی پس از دوماه حبس در سقز ، در حالیکه می خواستند او را به مهاباد منتقل کنند در فرصتی موفق به فرار شد و پس از روزها پیاده روی در برف و سرما ، وارد خاک عراق شد . با وجود مشکلات فراوان در آنجا ، دست از مطالعه نکشید و همواره بخشی از مختصر دستمزدش را به خرید کتاب اختصاص می داد . کار طاقت فرسا و سوء تغذیه مسمومش کرد و توسط جمعی از دوستدارانش به بیمارستانی در جبل لبنان انتقال یافت . این بیمارستان کتابخانه بزرگی داشت حاوی کتاب های ارزشمند بسیار به زبان عربی . هژار دو سال و چند ماه در آنجا بسر برد و در این مدت بیشتر اوقاتش را به مطالعه گذراند و اطلاعاتش را در زمینه زبان و ادبیات عرب تکمیل کرد . بطوری که وقتی به عراق بازگشت به عضویت در مجمع علمی آن کشور درآمد و مجال یافت که به مطالعه و تحقیق بیشتر بپردازد . و به علاوه برخی از اشعار و مقالاتش را منتشر نماید .
هژار سه سال نیز در سوریه اقامت گزید . سرانجام هژار بعد از 17 سال به ایران بازگشت . دولت ایران او را در عظیمیه کرج سکنی داد و بدین ترتیب او بار دیگر چندمین بار و در سرپیری ، باز زندگی را از صفر شروع کرد . در دانشگاه تهران ترجمه قانون در طب ، تألیف ابوعلی سینا را به او پیشنهاد دادند در ازای دستمزد مختصری ، و با ترجمه اولین کتاب از این اثر ، در محافل علمی و ادبی راه پیدا کرد و به عضویت فرهنگستان زبان فارسی درآمد . بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ماه 1357 مجال آن را یافت که در زمینه کار مورد علاقه اش ،کار فرهنگی بیشترین استفاده را از عمر عزیزش برد و با تلاش سخت و خستگی ناپذیر بیشتر ساعات شبانه روز را به تحقیق و تالیف و ترجمه مشغول بود و در سایه این کار پیگیر آثار ارزشمند و کم نظیری را در زمینه های مختلف علمی و ادبی و فرهنگی از خود به یادگار گذاشت ، که از جمله آنها شرح دیوان اشعار شیخ احمد جزیری ، ترجمه دوره کامل قانون ابن سینا در هفت جلد ، گردآوری فرهنگ جامع لغات کردی به کردی و فارسی ، زندگینامه خودش و بالاخره ترجمه کامل قرآن کریم را می توان نام برد . سرانجام در روز پنجشنبه دوم اسفند ماه سال 1369 در تهران بر اثر بیماری جان پاکش به جوار یار شتافت و بدرود حیات گفت . جنازه استاد را به مهاباد منتقل کردند و در حالیکه شهر در ماتم نشسته بود و جمعیت انبوهی از دور و نزدیک برای وداع با وی گرد آمده بودند ، با تجلیل بسیار تا گورستان بداق سلطان مشایعت شد و در کنار هیمن و ملاغفور به خاک سپرده شد . وی در سرودن شعر از سبک قادر کویی پیروی می کرد .


Image
 

آثار و تألیفات استاد هژار :

1- ئاله کوک ، دیوان اشعار
2- به تیی سه ره مه ره لاسایی سه گ و مانگه شه و ، منظومه ای شامل طنزهای اجتماعی
3- ترجمه منظومه مه م و زین خانی از کردی به کرمانجی به کردی سورانی
4- بوکوردستان ، دیوان اشعار
5- ترجمه رباعیات خیام به کردی با حفظ قالب عروضی رباعی
6- ترجمه شر فنامه بدلیسی به کردی با افزودن مقدمات و تعلیفات
7- هوزی له بیرکراوی گاوان ، ترجمه از عربی به کوردی
8- ترجمه مجموعه قانون در طب ابوعلی سینا شامل 5 کتاب که در 7 مجله انتشار یافته است .
9- یه ک له په نای خال و سیفری بی بوانه وه ، ترجمه یک جلوش بینهات صفرها ، اثر دکتر علی شریعتی از فارسی به کردی
10- ئاری برا ، وار ا برا ، ترجمه آری این چنین بود برادر ، اثر دکتر علی شریعتی از فارسی به کردی
11- عیرفان ، به رامبه ری ، ئازادی ، ترجمه عرفان ، برابری ، آزادی ، اثر دکتر علی شریعتی
12- دایه ! باوه ! کی خراوه ؟ ترجمه پدر ! مادر ! ما متهمیم ، اثر دکتر علی شریعتی
13- شرح دیوان اشعار شیخ احمد جزیری
14- ترجمه آثار البلاد و اخبار العباد به فارسی ، اثر زکریابن محمد بن محمود القزوینی
15- فرهنگ جامع کردی به کردی و فارسی
16- پینج ئه نگوست ده نیه یه که مست ، ترجمه یک انگشت یک مشت است ، اثر بریژیت و نگور بورسکی از فارسی
17- چیشتی مجیور ، زندگی نامه هه ژار به قلم خودش ، کردی
18- ترجمه قرآن کریم به کردی
19- میژوی ئه رده لان ، ترجمه تاریخ اردلان ، اثر مستوره کردستانی با اضافات و تعلیقات
20- تاریخ سلیمی نیه ، ترجمه از عربی به فارسی
21- روابط فرهنگی ایران و مصر ، ترجمه از عربی به فارسی
22- فرهنگ فارسی به کردی .

تاریخ بروز رسانی ( 15 مرداد 1388 ساعت 07:28 )
 
سید محمد امین شیخ الاسلامی مکری « هیمن » چاپ
03 مرداد 1388 ساعت 09:35

سید محمد امین شیخ الاسلامی متخلص به« همین » فرزند سید حسن شیخ الاسلام مکری از تبار عارف و دانشمند معروف ملاجامی چوری ، در بهار سال 1300 شمسی برابر با سال 1340 قمری در یکی از روستاهای مهاباد به نام « لاچین » متولد شد . پس از یادگیری قرآن مجید و کتب مقدماتی فارسی و عربی به مهاباد رفت و مدت چهار سال در خانقاه و مدرسه جد مادریش شیخ یوسف برهان در سلک طلاب علوم دینی تحصیلات خود را ادامه داد و در همان ایام با هژار که آنجا به سر می برد همدرس و هم صحبت شد . بعدها به دستور پدرش به آبادی کولیجه راه یافت و مدت چند سالی نزد ملا احمد فوزی ، مدرس آنجا درس خواند . در سال 1317 به خانه پدری در آبادی شیلان آوی بازگشت . روزها به کار کشاورزی وزراعت می پرداخت، شب ها تا دیر وقت به مطالعه کتب ادبی – از فارسی و کردی – مشغول بود و هرساله چندین بار به شهر مهاباد آمد و شد داشت ، در این مسافرت ها با رجال شعر و ادب آشنا شد و در جلسات ادبی جوانان با ذوق آن دیار شرکت جست و اندک اندک در اثر ابراز لیاقت و استعداد مورد توجه شخصیت های معروف مهاباد قرار گرفت. هیمن دراین ایام جوانی برازنده و کارآمد و آگاه و آشنا به رموز ادبیات کردی و شعر بود که خود نیزشعر می گفت و اشعارش در میان جوانان طرفداران زیادی داشت . پدرش نیز اهل شعر و شاعر بود ولی دوست نداشت که فرزندش وقت خود را به سرودن شعر بگذراند ، اما استعداد ذاتی و قریحه خدادادی او را به راهی سوق داده بود که به سرچشمه زلال ابداع و ابتکار در فنون شعر و شاعری منتهی شود .
در سال 1323 به عضویت شورای نویسندگان نشریه نیشتمان درآمد . در سال 1344 پدرش دارفانی را وداع گفت ودو سال بعد مادرش که دختر مرحوم شیخ برهان بود بدرودحیات گفت . به سال 1347 به علت مشاهده اوضاع نامطلوب کشور و ستم هایی که از جانب رژیم شاه بر قوم کرد می رفت خانه و کاشانه خود را ترک گفت و سالها در عراق و بلاد غریب متواری و آواره بود . لطافت و زیبایی در شعر او در اوج است ، و نثر نویسی ایشان شیوه ای است منحصر به خود او . روان ، ساده ، سلیس و گیرا .
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به وطن بازگشت و خدمات ادبی و اجتماعی و فرهنگی خود را از سر گرفت که از جمله آنها انتشار مجله «سروه » به زبان کردی است که در شهر ارومیه چاپ و توزیع می گردد .
استاد هیمن پس از 65 سال زندگی پر مشقت ، بر اثر سکته قلبی شب جمعه 29/1/1365 شمسی
( 18 آوریل 1986 م و هشتم شعبان 1406 ق ) در ارومیه بدرود حیات گفت .
ساعت 4 و 15 دقیقه بعدازظهر روز جمعه در گورستان بداق سلطان مهاباد به خاک سپرده شد .

آثار استاد هیمن :
1- تاریک و روون ، دیوان شعر
2- ناله ی جودایی ، شعر
3- پاشه روک ، مجموعه مقالات و اشعار
4- بازنویسی تحفه مظفریه از رسم الخط لاتینی به کردی
5- قه لای دمدم
6- شازاده وگه دا
7- هه ورای خالی

تاریخ بروز رسانی ( 08 مرداد 1388 ساعت 12:03 )
 
استاد محمدقاضی چاپ
08 مرداد 1388 ساعت 11:57

روز 24 دی مصادف با سالروز در گذشت محمد قاضی یکی از مترجمان برجسته دوره معاصر ایران است. وی 50 سال ترجمه کرد و نوشت که نتیجه تلاش او 68 اثر اعم از ترجمه ادبی و آثار خود او به زبان فارسی است. از آثار مهم ترجمه‌شده توسط او می‌توان به دن کیشوت اثر سروانتس، نان و شراب اثر ایناتسیو سیلونه نام برد. او بیشتر از زبان فرانسه به فارسی ترجمه می‌کرد.

Image


 

محمد قاضی فرزند میرزا عبدالخالق قاضی در 12 مرداد 1292 در شهر مهاباد به دنیا آمد میرزا عبدالخالق، امام جمعه مهاباد بود. وی آموختن زبان فرانسه را در مهاباد آغاز و در سال 1308 با کمک عموی خود میرزا جواد قاضی که از آلمان دیپلم حقوق گرفته‌ بود و در وزارت دادگستری کار می‌کرد، به تهران آمد .
محمد قاضی آموختن زبان فرانسه را در مهاباد نزد شخصی به‌نام آقای گیو، از کردان عراق، آغاز کرد.
استاد قاضی در سال 1315 از دارالفنون در رشته ادبی دیپلم گرفت. او در مهرماه 1320 به استخدام وزارت دارایی درآمد و در سال 1355 از آنجا بازنشسته شد. در 1354 به سرطان حنجره دچار که منجر به از دست دادن تارهای صوتی و قدرت تکلم وی شد. او چندی با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در تهران نیز همکاری داشت.
قاضی در سحرگاه چهارشنبه 24 دی‌ 1376 در بیمارستان دی در سن 84 سالگی درگذشت و با اینکه قاضی سال‌ها در تهران(خیابان عباس‌آباد) ساکن بود ولی با اصرار مردم مهاباد او را در زادگاهش به ‌خاک سپردند.
او چندی با کانون پرورش کودکان و نوجوانان در تهران نیز همکاری داشت.
همسر وی که «ایران» نام داشت پیش از او درگذشته‌بود.

سالشمار زندگی استاد محمد قاضی:

1292- تولد در 12 مرداد ماه در شهر مهاباد .
1297- فوت پدر در 5 سالگی و قیومیت توسط مادر بزرگش، اقامت در روستای چاغرلو.
1299- بازگشت به مهاباد و شروع به تحصیل در دبستان سعادت.
1307- اتمام دوره تحصیلات ابتدایی در شهرستان مهاباد .
- شروع به آموزش مقدمات زبان فرانسه نزد عبدالرحمان گیل .
1308- عزیمت به تهران و اقامت نزد عمویش .
1315- اخذ دیپلم ادبی از دارالفنون .
1316- ترجمه کتاب (( دن کیشوت )) اثر سروانتس .
1317- ترجمه کتاب (( کلود ولگرد )) اثر ویکتور هوگو .
1318- اخذ دانشنامه لیسانس در رشته قضایی از دانشکده حقوق دانشگاه تهران .
- شروع دوران سربازی با درجه ستوان دومی در اداره دادرسی ارتش .
1320- اتمام دوران سربازی و استخدام در وزارت دارایی .
1328- شروع مجدد ترجمه پس از ده سال وقفه با ترجمه کتاب (( جزیره پنگوئن ها )) .
1330- اتمام ترجمه کتاب (( جزیره پنگوئن ها )) اثر آناتول فرانس .
1331- ترجمه کتاب (( سپید دندان )) اثر جک لندن .
1333- ترجمه کتاب (( شازده کوچولو )) اثر اگزوپری .
- ترجمه کتاب (( ساده دل )) اثر ولتر .
- ترجمه کتاب (( شاهزاده و گدا )) اثر مارک تواین .
1336- شروع به ترجمه دوره کامل (( دن کیشوت )) تا سال 1337 .
1337- اخذ جایزه بهترین ترجمه سال از دانشگاه تهران بخاطر ترجمه کتاب دن کیشوت .
1345- اتمام ترجمه کتاب (( نان و شراب )) و چاپ بعنوان اولین کتاب ماه در روزنامه اطلاعات .
1354- بروز نشانه های بیماری سرطان حنجره .
- عزیمت به آلمان بمنظور درمان و از دست دادن تارهای صوتی بواسطه عمل جراحی .
1355- بازنشستگی از وزارت دارایی .
1356- شروع به همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بعنوان مترجم .
1358- ترجمه کتاب ( ژانی گل )) اثر ابراهیم احمد .
1367- ترجمه کتاب (( تاریکترین زندان )) اثر اولبراخت .
1373- ترجمه کتاب (( چهل روز موسی داغ )) اثر فرانتز ورنل.
- ترجمه کتاب (( تاریخ مردمی آمریکا )) اثر واسرمن .
1376- فوت، روز 24 دیماه در سن 84 سالگی و در شهر تهران .

آثار استاد قاضی :
1- ترجمه آخرین روز یك محكوم ( تألیف : ویكتور هوگو ، چاپ هشتم)
2- ترجمه آدم ها و خرچنگ ها ( تألیف : خوزوئه دو كاسترو ، چاپ پنجم )
3- ترجمه آزادی یا مرگ ( تألیف : نیكوس كازانتساكیس ، چاپ ششم )
4- ترجمه ایالات نامتحد( تألیف : ولادیمیر پوزنر ، چاپ چهارم )
5- ترجمه باخانمان) تألیف : هكتور مالو ، چاپ سوم )
6- ترجمه بردگان سیاه( تألیف : كایل آنستوت ، چاپ دوم )
7- ترجمه بیست كشور آمریكای لاتین( تألیف : مارسل نیدرگانگ ، چاپ دوم ، در سه جلد )
8- ترجمه پسرك روزنامه فروش) تألیف : دمی نیك )
9- ترجمه پنج قصه( تألیف : هانس كریستیان آندرسن ، چاپ اول)
10- ترجمه پولینا ، چشم و چراغ كوهپایه( تألیف : آناماریا ماتوئه ، چاپ هفتم)
11- ترجمه تاریك ترین زندان( تألیف : ایوان اولبراخت ، چاپ چهارم )
12- ترجمه تپلی ( مكمل مرده ریگ) ( تألیف : گی دو موپاسان ، چاپ ششم )
13- ترجمه جزیره ی پنگوئن ها(تألیف : آناتول فرانس ، چاپ ششم )
14- ترجمه حلقه ی سوم( تألیف : كوستاس تاكتیس ، چاپ اول )
15- ترجمه داستان كودكی من( تألیف : چارلی چاپلین ، چاپ دوم)
16- ترجمه در آغوش خانواده(تألیف : هكتور مالو ، چاپ چهارم )
17- ترجمه در زیر یوغ( تألیف : ایوان وازوف ، چاپ اول )
18- ترجمه در نبردی مشكوك( تألیف : جان اشتاین بك ، چاپ دوم)
19- ترجمه درباره مفهوم انجیل ها( تألیف : كری ولف ، چاپ پنجم )
20- ترجمه دكامرون( تألیف : بوكاچیو ، در دو جلد )
21- ترجمه دكتر كنوك( تألیف : ژول رومن ، چاپ چهارم)
22- ترجمه دوره كامل دن كیشوت(تألیف : سروانتس ، چاپ چهارم ، در دو جلد)
23- ترجمه دوریت كوچك( تألیف : چارلز دیكنز ، چاپ سوم ، با شركت آقای رضا عقیلی )
24- ترجمه زارا یا عشق چوپان( تألیف : محمد قاضی ، چاپ اول)
25- ترجمه زمین و زمان( تألیف : آولكوف ، چاپ اول)
26- ترجمه زن نانوا ( تألیف : مارسل پانیول ، چاپ دوم)
27- ترجمه زوربای یونانی( تألیف : نیكوس كازانتساكیس ، چاپ اول)
28- ترجمه ژانی گل( تألیف : ابراهیم احمد ، ترجمه از كردی ، چاپ اول ، با همکاری آقای احمد قاضی )
29- ترجمه ساده دل( تألیف : ولتر ، چاپ پنجم)
30- ترجمه سپیددندان( تألیف : جك لندن ، چاپ دهم)
31- ترجمه سرمایه داری آمریكا( تألیف : ماریان دوبوزی ، چاپ اول)
32- ترجمه سگ كینه توز ( تألیف : آلبرتو واسكز فیگه روا ، چاپ دوم)
33- ترجمه سناریوی دن كیشوت( تألیف : سروانتس ، چاپ اول ، در دو جلد)
34- ترجمه شازده كوچولو( تألیف : سنت اگزوپری ، چاپ دهم)
35- ترجمه شاهزاده و گدا( تألیف : مارك تواین ، چاپ هشتم)
36- ترجمه طلا(تألیف : بلز ساندرا ، چاپ دوم)
37- ترجمه عروج (تألیف : جرزی كوزینسكی ، چاپ اول ، با همکاری آقای میرزا صالح)
38- ترجمه فاجعه سرخپوستان آمریكا( تألیف : دی براون ، چاپ دوم)
39- ترجمه قربانی (تألیف : مالاپارته ، چاپ سوم)
40- ترجمه قلعه ی مالویل (تألیف : روبر مرل ، چاپ اول)
41- ترجمه كرد و كردستان(تألیف : واسیلی نیكیتین)
42- ترجمه كلود ولگرد(تألیف : ویكتور هوگو ، چاپ هشتم)
43- ترجمه كلیم سامگین( تألیف : ماكسیم گوركی ، چاپ اول ، در چهار جلد)
44- ترجمه كمون پاریس( تألیف : دانشمندان شوروی ، چاپ اول)
45- ترجمه ماجراجوی جوان (تألیف : ژاك سروون ، چاپ پنجم)
46- ترجمه ماجرای یك پیشوای شهید( تألیف : اینیاتسیو سیلونه ، چاپ دوم)
47- ترجمه مادام بوواری (تألیف : گوستاو فلوبر ، چاپ چهارم ، با همکاری آقای رضا عقیلی)
48- ترجمه مادر( تألیف : پرلس باك ، چاپ ششم)
49- ترجمه مادر( تألیف : ماكسیم گوركی ، چاپ اول)
50- ترجمه مجموعه داستان بی ریشه
51- ترجمه مرده ریگ ( مجموعه ی چند داستان ) ( تألیف : گی دو موپاسان)
52- ترجمه مسیح باز مصلوب( تألیف : نیكوس كازانتساكیس ، چاپ ششم)
53- ترجمه مهاتما گاندی (تألیف : رومن رولان ، چاپ پنجم)
54- ترجمه ناپلئون (تألیف : تارله ، چاپ چهارم)
55- ترجمه نان و شراب (تألیف : اینیاتسیو سیلونه ، چاپ پنجم)
56- ترجمه نظری به طبیعت و اسرار آن (تألیف : پروفسور لئون برتون ، چاپ دوم)
57- ترجمه نیه توچكا (تألیف : داستایفسكی ، چاپ چهارم)
58- خاطرات یك مترجم (تألیف : محمد قاضی)
59- سرگذشت ترجمه های من (تألیف : محمد قاضی)

نوشته شده در تاریخ شنبه 21 خرداد 1390    | توسط: admin administrator    | طبقه بندی: دانستنی های شهر،     |
نظرات()